1) محل نشستن:
در سفره های رسمی یا دیپلماتیک باید منتظر شوید تا محل نشستن شما را صاحبخانه نعیین کند. در مهمانیهای بزرگتر محل نشستن شما با کارت ظریفی مشخص شده.
یعنی نمیشود همینطوری سر را انداخت پائین و هرکجا که دوست داشت، نشست.
اما این محل نشستن چطور تعیین میشود:
- بهتر است آقاو خانم ميزبان در دو انتهاي ميز غذاخوری و يا در وسط ميز روبروي يكديگر بنشينند.
- اگـر فرد مهمي ميهمان بود مي بايد وي سمت راسـت خانم ميزبان و همسرش سمت راست ميزبان آقا نشانده شود.
- بطوري كلي طرز قرار گرفتن ميهمانان بايد طوري ترتيب داده شود كه هيـچ دو مـــرد و هيچ دو زني كنار يكديگر قرار نگيرند.
- زوج متاهل بايد روبروي يكديگر و زوج نامزد بايد در كنار يكديگر بنشينند.
- بهتر است گروههاي سني در كنار يكديگر بنشينند به طوري كه بزرگترهاي فاميل در راس ميز و جوانترها سمت ديگر.
- بهترین جا برای یک خانم میهمان،سمت راست آقای میزبان است و جای یک آقای میهمان،سمت راست خانم میزبان است. در ایران خانم و آقا در وسط میهمانان کنار میز می نشینند تا به پذیرایی از آنها مسلط باشند و بالای میز مخصوص میهمانان یا میهمانی است که به افتخارش میهمانی ترتیب داده شده است و یا به دلیل سن بیشتر،یا شغل مهمتر و یا اولین حضورش در خانه ی میزبان،لازم است احترام بیشتری درباره اش مبذول شود.
2) طرز نشستن:
- در روي صندلي راست و مستقيم بنشينيد هيچگاه بجلو و يا عقب خم نشويد.
- هنگامي كه از غذا خوردن فارغ شديد دستتان را روي زانو و يا ميز (مـچ دست روي لبه ميز) قرار دهيد. هيچگاه هنگام صرف غذا آرنج خود را روی ميز قرار ندهيد.
- هنگام صرف غذا خم نشويد و صورت خود را به سمت غذا نبريد بـلكه غذا را توسط قاشق و چنگال بسمت دهان خود ببريد.
- تا جای ممکنه از حرکات غیر لازم اجتناب کنید.
- هنگام صرف غذا خود را نخارانيد، سرفه نكنيد و بيني خود را تمـيـز نـكنـيـد. هـرگـاه خواستيد عطسه كنيد حتما جلوي دهان و بيني خود را با دستمال بگيريد.
- هنگام صرف غذا سر خود را شانه نكرده و يا با لوازم روي ميز بازي نكنيد. بـا صداي بلند نيز صحبت نكرده و دستكش نيز دست نكنيد.
3) لوازم روی میز:
الف) دستمال سفره:
- دستمال سفره را هنگام آغاز صرف غذا بشکل بسیار آرام و متین باز کرده و روی زانو قرار دهید. تا انتهاي صرف غذا بايد همان جا باقی بماند.
- از دستمال سفره بايد تنها براي تمـيز كردن مختصر دهان استفاده كرد و نه صورت و يا پيشاني.
- پيش از نوشيدن مايعات لبهاي خود را بـا دسـتـمال پاك كنيد تا جاي لك چربی روی ليوان شما نمايان نگردد.
- پاک کردن لب هم با حرکات ملایم کوتاه فشاری و نه اینکه لب و لوچه را محکم به دستمال بمالید.
- اگر خــواستـيد صندلي خود را براي مدت كوتاهي ترك كنيد بايد دستمال سفره خود را روي صندلي قرار دهيد كه ديـگـران و پيـش خــدمت متوجه آن گردند.
- هنگام پايان يافتن صرف غذا دستمال را به آهستگی از روی زانو برداشته و آرام از میانه آن گرفته در کنار بشقاب، سمت چپ خود قرار دهید. (در وسط بشقاب کثیف و اینها نگذارید) آنرا تا و مرتب نکنید؛ باید مشخص گردد که استفاده شده است.
ب) بشقاب و کارد و چنگال:
- طـرز چــيدن ميز معمولا به اين قرار است: بشقاب در وسط، قاشق، كـارد و لـيـوان سمت راست و چنگال، دستمال سفره و نان سمت چپ.
- بر عکس آنچه بیشتر مردم میترسند استفاده از قاشق و چنگالها بسیار آسان است.
- تعداد کاردها و چنگالها بر حسب تعداد سرو چیده شده است. در اولین سرو از منتهی الیه خارجی آغاز کرده و در هنگام تعویض بشقاب از جلوی شما برداشته میشود.
- چنگال و قاشق کوچک بالای بشقاب برای دسر است.
- هيچ گـاه كـارد و چـنـگال و قـاشقي را كــه استـفاده كرده ايد را مجددا روي ميز قرار ندهيد بلكه آنها را روي بشقاب بگذاريد.
- هنگامي كه صرف غذايتان پايان يافت بـايد كارد و چنگال خود را به صـورت اريـب روي بشـقـاب قـرار دهـيـد. اگــر هـم خواستيد كه ميز را براي مدت كوتاهي ترك كنيد، بـايد كـارد و چنگال را بصرت ضربدري روي بشـقاب قرار دهيد تا ديگران و پيشخدمت مطلع گردند كه شما بازخواهيد گشت.
- اگـر قـاشـق و يـا كـارد و چـنـگال شـما بـه زميـن افـتاد آن را بـرداريد و به ميزبان و يا پيشخدمت بدهيد و تميز آن را درخواست كنيد.
- هنگاميـكه غذا خوردنتان پايان يافت هيچگاه بشقابتان را به سمت جلو هل ندهيد اين عمل خلاف آداب معاشرت ميباشد.
- کارد و چنگال و قاشقتان را مثل پرچم در دست نگیرید و در هوا به احتراز در نیاورید.
- کارد را مثل چماق در دست نگیرید.
4) سرو عذا:
- در مهمانیهای رسمی پیشخدمتها دور میز میچرند و غذا را بترتیب سرو میکنند (انواع سفره ها را بعداً توضیح خواهم داد).
- غذا بايد در جهت عقربه هاي ساعت و از چپ به راست سرو میگردد. همچنين غذا از سمت چپ افراد سرو شده و ظروف غذا از سمت راست ميهمانان جمع آوري ميگردد.
- پيش از آن كـه مـيـزبـان شـروع بـه صـرف غـذا نكرده و يا اجازه صرف غذا را نداده نبايد شروع به صرف غذا كرد.
- در حين غذا بهيجوجه نبايد ميز غذا را ترك كنيد مگر در موارد اضـطراري مانند رفتن به دستشويي و يا داشتن حالت تهوع. در ايــن هنگام عذر خواهي كنيد و ميز را ترك كنيد.
- اگر چيزي روي ميز خواستيد كه دستتان به آن نميرسيد خـودتان سعي نكنيد آن را برداريد بلكه از فردي كه به آن نزديك است بخواهيد كه آن را به شما بدهد.
- هرگاه فردي از شما درخواست نمك و يا فلفل نمود، هـم فلـفل و هم نمك را به وی بدهيد حتي اگر فرد تنها يكي از اين دو را درخواست كرده باشد.
5) طرز غذا خوردن:
- براي بريدن و خردكردن غذا چنگال را با دست چپ و كارد را با دسـت راست گرفته و سپس با چنگال آن چيزي را كه مي خواهيد ببريد محكم نگاه داشته و با چاقو آنرا ببريد. (چنگال و کارد را بشکل عمود بر بشقاب بکار نبرید) سپس چنگال را به دست راست منتقل و ميل كنيد.
- حين صرف غذا مشغول محاوره هاي دلنشين و مطـبـوع گـرديد و از موضوعات بحث انگيز پرهيز كنيد.
- اگر تكه هايي از غذا ميان دندانهايتان گير كرد با عذر خواهي ميز را تـرك كـرده و بــه دستشويي برويد سپس آن را خارج كنيد.
- آرام و با حوصله غذا بخوريد. غذا خوردن شتابزده بي حرمتي به ميزبان ميباشد.
- لقمه هاي كوچك برداشته و با دهان بسته غذاي خود را بجويد. هيچ گــاه بـا دهان باز غذا را نجويد و يا با دهان پر صحبت نكنيد.
- هيچگاه پيش از چشيدن غذا به آن ادويه اضافه نكـنـيـد ايـن عـمل بي احترامي به ميزبان و آشپز ميباشد.
- هرگاه سوپ داغ بود براي خنك كردن به آن ندميد بلكه صبـر كنـيـد تـا خــودش خنك گردد. چاي را نيز براي خنك شدن در نعلبكي نريزيد.
- هنگام صرف سوپ قاشقتان را تماما بداخل دهان نبرده و هورت نكشيد بلكه از لبه قاشق سوپ را اندك اندك بنوشيد.
- براي خارج كردن استخوان و يا غضروف غذا را از قاشق و يا چنگال كمك بگيرد (نه با دست) و آن را گوشه بشقاب خود قرار دهيد.
- غـذاهـايي را كـه شمـا مـجازيد با دست بخوريد عبارتند از: تكه نان، بلال، گـوشـت دنـده هـا، بال و استخوان مرغ، ساندويچ، ميوه هاي كـوچـك.
- نانتان را با کارد نبرید.
6) چند نکته دیگر:
- عمدتاً سر سفره سیگار کشیده نمیشود. اگر مرسوم باشد اغلب پس از صرف لیکور پس از دسر، گارسونها تعارف خواهند کرد.
- به هیچ عنوان سر و صدای از بشقاب و قاشق و چنگالها در نیآورید.
- بیصدا (بدون ملچ ملوچ و..) غذا بخورید.
- هـرگـاه چـيـزي را ســهوا روي لباس ميهمان ديـگـري ريخـتـيـد بـا خـونسـردي از وي عذرخواهي كرده و بگذاريد خود فرد و يا پيشخدمت آن را تميز كند خودتان اقدام بـه تميز كردن لباس فرد نكنيد.
- از واژه هاي "متشكرم" و "لطفا" در ميز غذا بسيار استفاده كنيد.
- اگر حشره، تار مو و يا هر چيز ديگري را در غذاي خود يافتيد آن را اعلام نكنـيد بلكه مخفيانه آن را از غذايتان خارج كنيد.
- هميشه در انتهاي صرف غذا از مـيـزبـان و يـا آشــپز تشكر كرده و از غذا تعريف كنيد حتــي اگــر غذا زياد هم خوشايند نبود باز تشكر كنيد. لازم نيـست دروغ بگويـيـد، مـثـلا ميتوانيد از سس غذا تعريف كنيد.
- سعي كنيد روميزي را تا انتهاي صرف غذا پاكيزه نگاه داريد.
- اگر ندانستيد چگونه بايد غذا را ميل كنيد، کمی مکث کرده و زیر چشمی به ديگران نگاه كنيد.
