وقتی طراحی ادارات ودفاتر کار صحبت به میان میآید. تنها اتاقهایی با صندلیهای مشکی، میزهای یک شکل و چوبی با آلومینیومی و احیاناً قفسهها و فایلهای فلزی مشکی در ذهن تداعی میشود. محیطی سرد و کسالتبار که هیچ جذابیتی برای کارکنان و مراجعه کنندگان ندارد. اما واقعاً چه دلیلی وجود دارد که نتوان یک دکور رنگ و لعاب دار و با هویت متناسب با نوع کار در چنین مکانهایی داشت؟ طراحی چنین دکوری، انگیزه و انرژی کار و سازندگی را بالا برده و باعث بروز خلاقیت در کاربران محیط می شود البته همه این را میدانیم که نمیتوان محیط کار را براساس سلایق شخصی طراحی کرد.
زیرا محل کار یک فضای عمومی است و توسط افراد زیادی با سلیقههای مختلف مورد استفاده قرار میگیرد. اما براساس مطالعات انجام شده رنگها و طرحها در بالا بردن سطح انرژی افراد بسیار موثرند و روحیه عمومی را بالا میبرند. توجه به نکات زیر میتواند در طراحی فضای مناسب دفاتر اداری موثر باشد:
مبلمان یک دفتر کار، از جمله موارد بسیار مهم در هر محیط کاری است. راحتی و سلامت مبلمان در درجه اول اهمیت قرار دارد اما نکته مهم دیگر در انتخاب مبلمان برای یک فضای اداری، فرم، رنگ و پوشش آن است. در اکثر دفاتر کار، صندلیهای چرمی بهترین گزینه به حساب میآیند، چون قابلیت نظافت بهتر و راحتتری دارند البته تنوع رنگ و بافتی که در بازار چرم نیز به وجود آمده، انتخابهای زیادی را در اختیار کاربران میگذارد. حتی میتوان بیش از یک رنگ برای مبلمان استفاده کرد، البته به شرط آنکه آشفتگی در محیط ایجاد نشود. به عنوان مثال، میتوان صندلیهای کارکنان را با یک رنگ و صندلیهای مراجعان را با رنگی مکمل یا هماهنگ انتخاب کرد. رنگهایی مانند قرمز آجری، زرشکی یا طیفهای مختلفی از سبز، نه تنها رسمیت فضا را کم نمیکنند، بلکه تنوع رنگی زیبایی نیز ایجاد و از کسالت کارکنان و مراجعان جلوگیری میکنند. البته این رنگها نیز بهتر است هماهنگ با رنگ یا پوشش دیوار انتخاب شوند تا مبلمان امکان خودنمایی روی پس زمینهشان را که دیوار پشتی آنهاست، داشته باشند. میزها نیز میتوانند رنگ و طرح داشته باشند. برخلاف صندلیها، مواد سازنده میزها میتوانند قابلیت شستو شوی بیشتری داشته باشند. در نتیجه میتوان در این مورد انتخاب بیشتری در رنگ داشت.
رنگهای روشن مانند کرم یا سفید و همچنین رنگ مشکی شفافیت فضا را بیشتر میکنند و محیط را بازتر نشان میدهند، ضمن اینکه باعث شفافتر دیده شدن بقیه رنگهای مورد استفاده در فضا نیز میشوند.
لوازم کاربردی و تزئینی اتاق ورودی میز اهمیت زیادی در بالا بردن روحیه کار در افراد دارد. لوازم کاری روی میز مانند پوشهها، قلمدان، سالنامه و قاب عکسهایی با تصاویر یادگاری از وقایع کاری یا حتی عکسهای خانوادگی و تصاویری از طبیعت، میتوانند باعث تنوع در فضای کاری باشند. اما مساله مهم، نظم این وسائل بر روی میز است که آشفتگی در محیط به وجود نیاورد. بهتر است لوازمی که بیشترین استفاده روزانه را دارند در نزدیکترین فاصله به کاربر باشند و لوازمی که معمولاً با هم استفاده میشوند در کنار یکدیگر قرار گیرند تا استفاده از آنها راحتتر باشد. تابلوهای روی دیوار نیز تاثیری مشابه دارند و به شرط تناسب موضوع آنها با نوع کار، به دفاتر کار هویت میبخشند.
به طور کلی استفاده از رنگهای گرم مانند زرد و نارنجی با رنگهای روشن مثل لطیفهای ملایمی از سبز، هم به بالا بردن سطح انرژی فضا و افزایش کارآیی افراد کمک میکند و هم از کسالت آنها در ساعات پایانی روز جلوگیری به عمل میآورد. این رنگها الزاما برای استفاده بر روی دیوار نیستند. مبلمانی با تنوع رنگی یا اکسسوری موجود در اتاق یا روی میز کار، هر کدام میتوانند موضوعی برای استفاده از رنگ در اتاق کار باشند.
- تقسیمبندی یا نحوه چیدمان میزهای کاری میتواند به صورتهای مختلف انجام شود. در مراکزی که مراجعان به محل، رفت و آمد دارند، بهتر است میزها به گونهای قرار گیرند که افراد به راحتی به نقطه مورد نظر خود دسترسی یابند و مجبور به دور زدن بقیه میزها نباشند. در کنار هر میز باید محلی برای نشستن مراجعان در نظر گرفته شود تا فضای مناسبی برای گفت و گو ایجاد شود همچنین کارکنان باید مسیر گردش کافی برای رفت و آمد در اتاق و دسترسی به محل کار خود در اختیار داشته باشند.
- استفاده از کاغذ دیواری تا زمانی که با رنگ آمیزی گرم و ملایم و طرحهای نسبتاً ساده انتخاب شود و قابلیت نظافت خوبی از خود نشان دهد، بسیار مناسب است. در بسیاری از ادارات، دیوارها تا نیمه ارتفاع از سنگ یا پوشش چوب پوشانده شدهاند که اگر این پوشش نمای تمیز و شفافی داشته و با رنگ نیمه بالای دیوار هماهنگ باشد، بسیار زیبا و کاربردی است. در صورتی که دیوارها با رنگهای ساده نقاشی شدهاند با نصب تصاویری از طبیعت به آن چهرهای شاداب و با نشاط بدهید.
- پوشش پنجره، بخش دیگری از نور محیط را تامین میکند، این پوشش میتواند بطور کامل مسیر نور را ببندد یا اینکه فقط نور ورودی را فیلتر کرده و به شکلی ملایم وارد فضا کند. پوششهای بالارو یا کرکرهای، تناسب بیشتری با محیطهای اداری دارند. البته امروزه این نوع پوشش نیز از تنوع بسیار خوبی برخوردار است و میتوان متناسب با نور و رنگ و مساحت فضا، پردههای مناسبی انتخاب کرد.
- استفاده از منابع نوری کم مصرف، گزینهای است که همه ما بهتر است متعهد به انجام آن باشیم اما امروزه برخلاف سالهای پیش، انتخابهای بیشتری برای استفاده از این نوع چراغها وجود دارد که همه نور گرمتر و زیباتری فراهم کند و هم با قرارگیری درون حبابها یا پوشش های دکوری چهره تا زیبای آنها پوشانده شود. علاوه بر این نور مخصوص کار که عموماً شامل چراغهای رومیزی است، هم به لحاظ سلامت و دقت کاری و هم به لحاظ طراحی این فضا بسیار مهم است.
- دفاتر اداری معمولاً ساختمانهایی با مساحت نسبتاً بزرگ و نورگیری مناسب هستند که امکان پرورش گیاهان آپارتمانی هر چند کوچک و معمولی را فراهم میکند، پس خوب است که از این امکان استفاده کرده و موجود زنده دیگری را در محیط کار پرورش دهید تا نظارت بر رشد و رویش آن باعث شادی روحیه افراد حاضر در محیط شود.
